Suốt thời gian dài trước đây, lượng hành khách sử dụng xe buýt ở TP Hồ Chí Minh liên tục sụt giảm. Trong khi đó, mỗi năm thành phố phải chi hàng trăm tỷ, thậm chí lên đến cả nghìn tỷ đồng cho việc trợ giá vé xe buýt. Gần đây, một tín hiệu đáng mừng đối với vận tải hành khách công cộng là người dân bắt đầu quay trở lại với xe buýt. Chính những điểm mới trong công tác quản lý đã khiến xe buýt trở nên tiện ích và gần gũi hơn với người dân ở đô thị hiện nay. 

leftcenterrightdel
Phần đông sinh viên ở TP Hồ Chí Minh chọn xe buýt là phương tiện đi lại.

Vừa qua, nhiều xe buýt được thay mới, hệ thống điều hòa được cải thiện, có wifi cho hành khách sử dụng internet, thái độ phục vụ của nhân viên thu vé cũng hòa nhã, thân thiện hơn. Bên cạnh đó, các tuyến xe buýt sử dụng nhiên liệu sạch CNG được chú trọng đầu tư; các bến xe cũng được sửa chữa, nâng cấp. Vì vậy, trong tổng số hơn 3.000 xe buýt của 145 tuyến đang khai thác, có 23 tuyến tăng trưởng số lượng hành khách, có những tuyến đạt mức tăng trưởng hành khách 180-200% so với cùng kỳ năm ngoái.

Hiện nay, di chuyển bằng xe buýt là nhu cầu thiết yếu của hầu hết học sinh, sinh viên và không ít người dân thành phố. Tuy nhiên, hoạt động của xe buýt còn gặp một số hạn chế, như: Bến xe cách xa vị trí của điểm đến; chất lượng một số xe còn kém; do ùn tắc giao thông thường xuyên nên tốc độ di chuyển chậm; mạng lưới tuyến chưa được quy hoạch bài bản; việc mở mới các tuyến xe buýt có trợ giá còn chậm; hạ tầng cho hoạt động xe buýt (bến bãi, trạm dừng, nhà chờ) còn thiếu và chưa đồng bộ... Những thiếu sót đó khiến sức hút của xe buýt đối với người dân chưa như mong muốn.

Khắc phục những hạn chế trên, ông Bùi Xuân Cường, Giám đốc Sở Giao thông vận tải TP Hồ Chí Minh, cho rằng: Quan điểm của thành phố là không cấm xe máy mà kiểm soát nhu cầu sử dụng xe máy; khuyến khích người dân sử dụng phương tiện vận tải hành khách công cộng. Thành phố sẽ đầu tư xây dựng hệ thống vé điện tử thông minh áp dụng cho xe buýt; tổ chức bố trí làn riêng cho xe buýt, tổ chức đấu thầu khai thác các tuyến xe buýt có trợ giá; tiếp tục xây dựng Đề án “Tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông trên địa bàn thành phố”.

Hiện, Trung tâm Vận tải hành khách công cộng TP Hồ Chí Minh đang hoàn chỉnh các khâu cuối cùng về đề án thí điểm xe buýt mini. Dự kiến, đơn vị sẽ đề xuất mở 30 tuyến buýt mini với khoảng 200-250 xe, loại 12 chỗ. Xe có thể di chuyển đón khách ở các hẻm rộng từ 4m đến 6m, được thiết kế đặc biệt, mang đặc trưng riêng của TP Hồ Chí Minh và tiếng chuông xe sẽ được thiết kế để giảm ô nhiễm tiếng ồn. Ông Trần Chí Trung, Giám đốc Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP Hồ Chí Minh, cho biết: "Mục tiêu đến năm 2020, vận tải hành khách bằng xe buýt phải đáp ứng được khoảng 16% nhu cầu đi lại của người dân trên địa bàn, nâng mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ vận tải hành khách bằng xe buýt đạt ít nhất hơn 90% vào năm 2020".

Ngoài ra, đầu tháng 11-2018, thành phố thí điểm cho tuyến xe buýt hàng không từ sân bay Tân Sơn Nhất đi Vũng Tàu, nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân. Việc mở tuyến xe buýt này còn nhằm chấn chỉnh tình trạng xe khách hoạt động trá hình trong khu vực sân bay Tân Sơn Nhất như hiện nay. Theo thống kê, mỗi ngày có khoảng 500 lượt hành khách từ TP Hồ Chí Minh về Vũng Tàu và ngược lại. Nhu cầu lớn như vậy đòi hỏi cung cấp dịch vụ phải chuyên nghiệp hơn. Bên cạnh đó, thành phố cũng đang nghiên cứu triển khai nhiều tuyến xe buýt khác từ TP Hồ Chí Minh đi Long An, Đồng Nai, Bình Dương, Tây Ninh.

Để xe buýt có sức hấp dẫn hơn đối với người dân thành phố, theo chúng tôi, cần tiếp tục đầu tư nâng cấp, xây mới cơ sở hạ tầng, xe chở khách, nâng cao văn hóa, thái độ phục vụ... nhằm hướng đến mục tiêu: An toàn, tiện lợi và văn minh. 

Bài và ảnh: LÊ CÚC