Các thành phần chính tham dự phiên tòa mang mặc chỉnh tề, luận tội, đưa ra bằng chứng, xét xử “bị cáo” rành mạch, đúng người, đúng tội. Chủ tọa phiên tòa kết hợp khuyến cáo mọi người cư xử có văn hóa, đúng pháp luật để không phạm tội, ảnh hưởng đến bản thân, gia đình và xã hội. Phiên tòa kết thúc, dù chỉ là giả định nhưng đã giúp học sinh hiểu rõ hơn về những hành vi sai phạm ở lứa tuổi học đường và tự rút ra bài học bổ ích. Luật sư Trần Thị Ngọc Nữ, Chi hội trưởng Chi hội Luật sư (Hội Bảo vệ quyền trẻ em TP Hồ Chí Minh), cho biết: “Phiên tòa giả định” là một trong những biện pháp giáo dục công dân được áp dụng hiệu quả ở các trường học trên địa bàn thành phố. Những nội dung, kiến thức pháp luật cần trang bị cho học sinh được mô phỏng cụ thể thông qua phiên tòa và phần đối thoại, trả lời ý kiến của học sinh liên quan đến pháp luật, giúp các em hiểu và vận dụng trong cuộc sống.

leftcenterrightdel
Đông đảo học sinh Trường THCS Lê Lợi (quận 3, TP Hồ Chí Minh) tham dự “phiên tòa giả định”.

Tìm hiểu thực tế ở nhiều trường học trên địa bàn thành phố cho thấy, nội dung “phiên tòa giả định” khá phong phú, thường có một tiểu phẩm về câu chuyện bạo lực học đường, vi phạm luật giao thông hoặc chủ đề liên quan, sát với phiên tòa, được dàn dựng dựa trên tình huống có thật từ tình tiết vụ án; qua đó đưa ra những đề tài tranh luận trong việc chấp hành pháp luật. Học sinh được tham gia ứng xử tình huống, nói lên suy nghĩ và cách giải quyết của mình trên sân khấu. Với cách làm ấy, “phiên tòa giả định” tuyên truyền trực quan sinh động, thu hút học sinh chăm chú theo dõi, nâng cao kiến thức pháp luật... Tuy nhiên, để các “phiên tòa” bảo đảm thiết thực, cần có sự chuẩn bị kỹ về chủ đề, tình huống phát sinh, phù hợp với đối tượng và nội dung giáo dục; đồng thời, ban giám hiệu các trường cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để tiến hành “phiên tòa giả định” sát với thực tiễn, đạt mục đích tuyên truyền, giáo dục, phổ biến kiến thức pháp luật cho học sinh nhưng không quá nặng nề, gây tâm lý căng thẳng, lo lắng cho các em, nhất là lứa tuổi học sinh THCS.

Theo thầy Dương Hữu Nghĩa, Hiệu trưởng Trường THCS Lê Lợi, nhằm tạo điều kiện cho học sinh củng cố kiến thức pháp luật, bổ sung kỹ năng sống, từng bước hình thành chuẩn mực ứng xử văn minh phù hợp với các quy tắc của pháp luật, “phiên tòa giả định” cần kết hợp lồng ghép nội dung giáo dục pháp luật với giáo dục đạo đức, văn hóa truyền thống, bồi đắp lối sống lành mạnh cho học sinh, hướng các em tinh thần thượng tôn pháp luật.

Bài và ảnh: NGUYỄN NAM