Đầu tư nhân lực, vật lực

Gần chục năm trở lại đây, nhiều môn thể thao TP Hồ Chí Minh mất dần ngôi vị dẫn đầu. Những cái tên vang danh cùng những phong trào TDTT sôi nổi, như: Liên đoàn Quần vợt TP Hồ Chí Minh, Liên đoàn Bóng chuyền TP Hồ Chí Minh, bóng đá sinh viên, thể thao học đường... không còn giữ được phong độ như trước. Mặc dù vẫn là địa phương nằm trong tốp đầu của cả nước nhưng thể thao TP Hồ Chí Minh đang bộc lộ nhiều hạn chế liên quan đến cơ sở vật chất, lựa chọn, bồi dưỡng nguồn nhân lực... Ông Nguyễn Hữu Việt, Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao thành phố thừa nhận: Hiện nay, ngành TDTT đang thiếu tính kế thừa giữa các thế hệ, trình độ chuyên môn không đồng đều, trang thiết bị tập luyện và thi đấu chưa đáp ứng được nhu cầu, đặc biệt với thể thao thành tích cao. Do vậy, vấn đề trước tiên là phải làm tốt khâu tuyển chọn, đào tạo nguồn nhân lực và đầu tư nâng cấp, phát triển cơ sở hạ tầng đáp ứng nhu cầu huấn luyện, tập luyện, thi đấu và tổ chức các giải thể thao.

leftcenterrightdel
 Lê Thanh Tùng là vận động viên thể dục dụng cụ xuất sắc của TP Hồ Chí Minh. Ảnh: VNN
Thực tế cho thấy, chất lượng một số nhà thi đấu trên địa bàn thành phố chưa tương xứng. Ngay cả nhà thi đấu Phú Thọ, Phan Đình Phùng… cũng còn nhiều hạn chế về quy mô, cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ tập luyện. Đó là chưa kể trung tâm văn hóa-thể thao cấp quận, huyện hoạt động cầm chừng, thiếu hiệu quả do cơ sở hạ tầng xuống cấp; nhiều nơi thiếu thiết bị, không có chỗ để xe cho vận động viên đến luyện tập. Ông Phạm Văn Kiết, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa-Thể thao thành phố, kiến nghị: “Không nên cắt giảm kinh phí, thu hẹp diện tích quy hoạch xây dựng các nhà thi đấu mà cần đầu tư nâng cấp hoặc xây mới một trung tâm thể thao hiện đại thông qua xã hội hóa thể thao. Nếu được thì nên tách văn hóa và thể thao riêng ra, không gộp Sở Văn hóa-Thể thao như hiện nay sẽ rất khó quản lý, chỉ đạo hoạt động và tuyển chọn, phát triển nguồn nhân lực cũng như trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật”. Kiến nghị của ông Kiết được nhiều chuyên gia ủng hộ, bởi TDTT phải được xem là một ngành khoa học kỹ thuật đặc thù, không phải là hoạt động thể lực thuần túy.

Cái khó của thể thao TP Hồ Chí Minh là đội ngũ vận động viên chuyên nghiệp, chất lượng cao ngày một ít. Nhiều bộ môn không có hy vọng giành huy chương khi tham gia thi đấu tại các giải lớn quốc gia, quốc tế. Sự thiếu hụt nhân tài và khoảng trống kế cận đang là vấn đề khiến các “lò” đào tạo thể thao trăn trở. Một trong những vướng mắc chính là chương trình đào tạo TDTT trong nhà trường bị bó hẹp bởi chương trình khung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Sự máy móc, cứng nhắc của cán bộ cơ sở ảnh hưởng tới chất lượng đào tạo, phát hiện nhân tài thể thao. Theo Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TDTT Thành phố Hồ Chí Minh Huỳnh Trọng Khải, thể thao học đường phải được chú trọng hơn nữa. Ngành TDTT cần phối hợp với ngành giáo dục để đưa ra chương trình nâng chất lượng thể thao học đường làm cơ sở tìm kiếm tài năng thể thao từ sớm; nên triển khai mỗi tuần một buổi nói chuyện về thể thao học đường để khích lệ mọi người rèn luyện sức khỏe, bộc lộ năng khiếu.

Cần có cơ chế, chính sách thỏa đáng

Thể thao luôn chịu áp lực lớn từ gia đình, xã hội và thành tích thi đấu. VĐV phải vượt qua chính mình, chiến thắng sự đơn điệu, tẻ nhạt, lặp lại nhiều lần của tư thế, động tác luyện tập. Cùng với đó là sự rủi ro và những chấn thương thường xảy ra. Cho nên, VĐV rất cần có chính sách ưu đãi thích hợp để ổn định tâm lý, yên tâm luyện tập, thi đấu. “Cô gái vàng” Châu Tuyết Vân, VĐV Taekwondo, chia sẻ: “Các VĐV luôn mong muốn được cống hiến hết mình, mang vinh quang về cho thể thao nước nhà, làm vẻ vang cho thành phố. Để có được những thành tích ấy, họ phải đánh đổi rất nhiều, thậm chí hy sinh cả tuổi xuân. Cá nhân tôi cũng vậy. Suốt nhiều năm luyện tập cực nhọc, cống hiến cho thể thao, chúng tôi rất mong nhận được sự quan tâm của lãnh đạo thành phố và các ngành chức năng thông qua những chế độ ưu đãi, những phần thưởng vật chất, tinh thần để có thêm động lực vươn lên, giành nhiều thành tích cao hơn nữa. Chính sách ưu đãi hiện tại chẳng thấm tháp gì nếu như gặp sự cố rủi ro”.

Một nền thể thao mạnh cần được xã hội hóa, nhưng vấn đề tài trợ cho các câu lạc bộ cũng gặp nhiều phức tạp liên quan đến chính sách thuế và các thủ tục, hóa đơn thanh toán. Nhiều doanh nghiệp bị vướng bởi những bất cập trong thủ tục tài chính. Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch HĐQT Công ty địa ốc Sài Gòn Thương Tín cho rằng, thành phố cần kiến nghị và có cơ chế quy định kinh phí tài trợ hoạt động thể thao là nguồn vốn trước thuế chứ không lấy từ nguồn sau thuế như hiện nay. Đồng thời, khuyến khích thành lập Quỹ phát triển thể thao đỉnh cao để doanh nghiệp đồng hành cùng ngành TDTT thành phố, hỗ trợ lâu dài cho các huấn luyện viên, VĐV và các giải thi đấu trong thời gian tới.

 Phó bí thư Thường trực Thành ủy Tất Thành Cang yêu cầu các sở, ngành tập trung tháo gỡ, tham mưu giúp Thành ủy chỉ đạo phát triển nguồn nhân lực ngành thể thao thành tích cao; xây dựng trung tâm huấn luyện TDTT gắn với công tác xã hội hóa, đẩy mạnh phong trào thể thao học đường, tạo nền tảng vững chắc cho ngành TDTT thành phố phát triển căn cơ, bền vững, xứng tầm.

HOÀNG THÀNH