Những con số ấn tượng

Nhìn vào số liệu tổng kết của hội sách năm nay sau một tuần mở cửa, có thể thấy sự vượt trội về số lượng sách được bán ra và doanh số của các nhà xuất bản (NXB), các công ty phát hành. Hội Sách TP Hồ Chí Minh lần thứ X có số lượng và quy mô lớn nhất từ trước đến nay với hơn 300.000 tựa sách, tương ứng với hơn 30 triệu bản in, gần 900 gian hàng của hơn 180 NXB, công ty phát hành và truyền thông văn hóa trong nước, quốc tế, tăng 27% so với Hội sách lần IX năm 2016. Số lượng khách đến tham quan đạt gần 1 triệu lượt, lượng người mua sách tăng gần 10%, tổng doanh thu bán sách đạt hơn 60 tỷ đồng, tăng hơn 20% so với Hội sách lần IX. Đó là những con số thực sự ấn tượng, là minh chứng cho thấy sách và văn hóa đọc đang có vị thế quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của công chúng xã hội.
leftcenterrightdel
Công chúng tham quan, lựa chọn sản phẩm tại Hội Sách TP Hồ Chí Minh lần thứ X năm 2018.

Qua 10 lần tổ chức, Hội Sách TP Hồ Chí Minh dần trở thành ngày hội văn hóa lớn. Việc kêu gọi sự hợp tác, tham gia của các nhà NXB, đơn vị phát hành đến từ các quốc gia, vùng lãnh thổ cho thấy quyết tâm rất cao của nhà tổ chức và ngành văn hóa, du lịch thành phố. Bên cạnh việc quảng bá thương hiệu, tăng doanh số phát hành và doanh thu, lợi nhuận, hội sách đang dần trở thành một sản phẩm du lịch thu hút đông đảo du khách. Cùng với sự tương tác của mô hình Đường sách TP Hồ Chí Minh diễn ra thường xuyên tại khu trung tâm quận 1, hội sách đã tạo môi trường, không gian, điều kiện lý tưởng để thu hút công chúng đến với sách. Thông qua những mô hình này, các tác giả và đơn vị xuất bản, phát hành có cơ hội giao lưu với độc giả, nắm bắt nhu cầu công chúng xã hội để nâng tầm chất lượng sáng tác... Nhiều sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tìm đến hội sách chia sẻ, các em đến đây không phải chỉ để mua sách mà cái chính là để được học hỏi, trải nghiệm môi trường kinh doanh văn hóa phẩm. “Nếu không có những hội sách như thế này, rất khó để kéo công chúng tìm đến sách. Trong môi trường hiện nay, người ta phải thay đổi tư duy là tìm mọi con đường để đưa sách đến với công chúng chứ không thể trông chờ công chúng tự tìm đến sách”-Trần Lưu Ly, sinh viên năm thứ tư Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh chia sẻ.
Thích ứng với nhu cầu của công chúng
Những hoạt động tương tác được tổ chức với quy mô, hình thức lôi cuốn, hấp dẫn, như: Giao lưu tác giả-tác phẩm, tọa đàm về sách... tạo nên những ngày hội sôi động cho không gian văn hóa đọc. Tuy nhiên, sức “nóng” của một số hình thức hoạt động không còn được như những lần tổ chức hội sách các năm trước. Đáng chú ý, qua tổng kết của ban tổ chức hội sách lần này, trong 10 cuốn sách bán chạy nhất, không có sự hiện diện của đại biểu văn học. Tiểu thuyết, thơ, truyện dài... hoàn toàn vắng bóng trong danh sách những cuốn sách được bạn đọc săn đón. Đa phần các đầu sách bán chạy đều là sách giải trí, sách dạy về kỹ năng giao tiếp, khởi nghiệp, tiểu phẩm hài... Nếu như những năm trước, những cuốn sách văn học dành cho tuổi mới lớn của Nguyễn Nhật Ánh luôn chiếm ưu thế trong số những cuốn bán chạy nhất thì đến hội sách lần này, sức hấp dẫn của nó đã giảm hẳn.
Theo một số nhà phát hành, sự yếu thế của sách văn học so với các thể loại khác tại hội sách lớn nhất cả nước từ trước đến nay không phải là bạn đọc không còn quan tâm đến sách văn học, mà bởi thị trường sách văn học năm nay dù số lượng không ít nhưng không có cuốn nào thực sự nổi bật. Trong lúc đó, với sự phát triển năng động của môi trường khởi nghiệp, những cuốn sách hay về kỹ năng “mềm”, kỹ năng khởi nghiệp, sách dịch mang hơi thở cuộc sống thời đại... rất được bạn đọc trẻ ưa chuộng.
Bà Quách Thu Nguyệt, Phó giám đốc Công ty Đường sách TP Hồ Chí Minh cho rằng, hội sách lần này gợi mở cho các nhà tổ chức nhiều vấn đề. Nhu cầu độc giả và thị trường sách đã và đang có sự dịch chuyển. Để đáp ứng nhu cầu phát triển, cần phải có những điều tra xã hội học, khảo sát lấy ý kiến của bạn đọc để biết bạn đọc đang cần gì, suy nghĩ của công chúng về hội sách như thế nào để có sự bổ sung, điều chỉnh phù hợp.
Hội chỉ diễn ra trong một tuần, hai năm mới tổ chức một lần, nhưng sách thì phải có đời sống ổn định, phát triển lâu dài trong công chúng xã hội. Sau hội là sách. Nắm bắt kịp thời nhu cầu công chúng, đi trước đón đầu nhu cầu của thị trường để có kế hoạch đặt hàng, xuất bản, quảng bá, liên kết phát hành... là việc các NXB, các đơn vị, doanh nghiệp ngành sách phải tính toán sau khi có được những bài học kinh nghiệm, những đáp số từ hội sách.
Bài và ảnh: THANH KIM TÙNG