Theo anh Phạm Hồng Sơn, Bí thư Thành đoàn TP Hồ Chí Minh, văn hóa ứng xử của người trẻ nơi công cộng là vấn đề cụ thể, hằng ngày, hằng giờ. Tuy nhiên, những thông tin từ khảo sát nhanh mới đây của tổ chức Đoàn khó có thể làm chúng ta lạc quan khi các hành vi: Xả rác bừa bãi, văng tục chửi thề, chen lấn xô đẩy khi tham gia các dịch vụ công cộng, viết bậy bôi bẩn các công trình… là những thực trạng được nhận diện nhiều nhất đang làm xấu hình ảnh tuổi trẻ trong mắt cộng đồng.

leftcenterrightdel
Tham gia sinh hoạt tập thể là một trong những biện pháp rèn luyện ứng xử văn minh cho thanh thiếu niên.

Theo kết quả khảo sát, hiện có 97,8% bạn trẻ thành phố sử dụng mạng xã hội facebook, 79,9% sử dụng youtube, 76,3% sử dụng ứng dụng zalo… Người trẻ đang dành quá nhiều thời gian cho “không gian ảo”. Song hành với những mặt tích cực của mạng xã hội là những thông tin xấu gây hại, những phát ngôn vô trách nhiệm, đả kích cá nhân ngày càng nhiều. Đề cập đến vấn đề này, anh Dương Trọng Phúc, Phó giám đốc Nhà Văn hóa sinh viên Thành phố cho rằng, việc tận dụng mạng xã hội để tập hợp thanh niên là cần thiết và là xu thế. Tổ chức Đoàn, Hội phải chủ động tham gia vào không gian mạng xã hội, tạo nên những trào lưu không chỉ cho riêng tổ chức Đoàn mà hướng tới cả cộng đồng. Cần tạo ra và lan tỏa những trào lưu mang giá trị sống tốt đẹp cho cộng đồng, phù hợp nhu cầu của đoàn viên, thanh niên. Chẳng hạn, chia sẻ mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp để nhân rộng tính nhân văn, đẩy lùi cái xấu. Từ đó, giúp người trẻ rèn luyện nhiều hơn để hoàn thiện bản thân. Tổ chức Đoàn, Hội phải tiên phong trong các hoạt động của thành phố, đồng hành với các cơ quan chức năng góp phần tích cực hóa giải những thách thức trong đời sống. Cùng với đó, nhà trường cần tích hợp các tình huống văn hóa ứng xử nơi công cộng vào bài giảng. Ví dụ, hình thành văn hóa xếp hàng, văn hóa giao tiếp, văn hóa đọc, ứng xử...

Tiến sĩ Đào Minh Hồng, nguyên Trưởng khoa Quan hệ quốc tế, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh) cho rằng, đa số người Việt Nam ra ngoài thế giới thì ứng xử văn minh, nhưng khi trở về nước thì một bộ phận lại không giữ được phẩm chất đó. Do vậy, cần hình thành những bộ quy tắc ứng xử trong từng đơn vị, nâng cao trách nhiệm người thực thi công vụ trong việc kiểm soát, nhắc nhở những vi phạm nơi công cộng. Cán bộ Đoàn, đoàn viên, thanh niên phải là người dũng cảm lên tiếng, nhắc nhở những hành vi không chuẩn mực. “Văn hóa công cộng chỉ hình thành khi có quy tắc, có chế tài cụ thể và được lặp đi lặp lại để trở thành thói quen. Đó là một quá trình lâu dài cùng sự quyết tâm, kiên trì thực hiện đến cùng của toàn xã hội mà người trẻ cần phải rèn luyện thường xuyên”-Tiến sĩ Đào Minh Hồng nhấn mạnh.

Bài và ảnh: TRẦN TUYẾT