Học sinh rất cần kỹ năng sống

Tại hội thảo triển khai chương trình giáo dục KNS Poki vừa được Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) TP Hồ Chí Minh tổ chức, các đại biểu nhận định, KNS được hình thành theo nhiều cách khác nhau, phụ thuộc rất nhiều vào môi trường sống và môi trường giáo dục của học sinh. Học sinh hiện nay am hiểu nhiều lĩnh vực từ công nghệ thông tin, khoa học kỹ thuật đến ngoại ngữ, nghệ thuật. Các em mạnh dạn thể hiện tài năng nhưng lại thiếu nhiều kỹ năng cơ bản để thích nghi, tồn tại. Điều đó dẫn đến tình trạng nhiều học sinh còn tự ti, nhút nhát, thiếu tinh thần trách nhiệm. Giáo dục KNS sẽ giúp trẻ biết cách chăm sóc và bảo vệ bản thân tránh khỏi những nguy hiểm, hòa nhập nhanh với môi trường xung quanh, loại bỏ những tác động tiêu cực.

Thạc sĩ Nguyễn Thành Phương, giảng viên Khoa Quan hệ quốc tế, Trường Đại học Sài Gòn cho biết: “Chương trình giáo dục của ta hiện còn nặng về kiến thức mà ít quan tâm tới việc rèn luyện KNS, hay còn gọi là “kỹ năng mềm” cho học sinh. Với đô thị như TP Hồ Chí Minh, việc ứng phó với tình trạng giao thông, cháy, nổ hay giao tiếp, ứng xử với du khách nước ngoài… đòi hỏi cần trang bị những KNS cho học sinh ngay từ nhỏ”.

leftcenterrightdel
Học sinh Trường THCS An Phú, quận 2, TP Hồ Chí Minh thực hành sơ cứu, băng bó vết thương. 

Thực tế cho thấy, việc uốn nắn, thay đổi những hành vi nhỏ nhất từ tập chào hỏi, cảm ơn, xếp hàng, giữ gìn trật tự, vệ sinh nơi công cộng… cho học sinh là rất cần thiết. Tuy nhiên, theo không ít nhà giáo, đa số phụ huynh hiện nay vẫn làm thay con nhiều việc nên trẻ gần như không phải làm gì ngoài ăn và học. Điều đó khiến các em thiếu rất nhiều KNS. Ngay cả những kỹ năng tự phục vụ như gấp quần áo, buộc dây giày và lập kế hoạch hằng ngày..., nhiều học sinh vẫn chưa tự làm được.

Ông Nguyễn Minh, Trưởng phòng Chính trị tư tưởng, Sở GD-ĐT thành phố cho biết, việc giáo dục KNS trong nhà trường hiện nay được chia thành hai dạng: Tổ chức theo hình thức chuyên đề hoặc lồng ghép, tích hợp vào các tiết học. Tuy nhiên, do Bộ GD-ĐT chưa quy định thời lượng cũng như mô hình đào tạo cụ thể, nên mỗi nơi dựa vào tình hình thực tế về đặc điểm địa hình, nhu cầu phụ huynh, kinh nghiệm người quản lý để triển khai. Vì thế, nội dung học chưa khoa học, chưa có tính liên tục, chuyên sâu, đặc biệt chưa gây được hứng thú, dẫn đến khả năng tiếp nhận của học sinh không cao, khi gặp tình huống thực tế, học sinh vẫn lúng túng, không vận dụng được vào cuộc sống.

Nâng cao chất lượng, lộ trình phù hợp

Sáng thứ ba hằng tuần, tại Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm (quận 1), lần lượt từng nhóm học sinh theo cô giáo lên vườn rau trên sân thượng để bắt đầu tiết học làm “nông dân nhí”. Những bàn tay nhỏ nhắn, những ánh mắt ngỡ ngàng rất thích thú khi được cô giáo hướng dẫn cách gieo hạt vào các thùng xốp đã xới sẵn đất. Còn tại Trường THCS Trần Văn Ơn, em Nguyễn Vũ Diễm Quỳnh, Lớp 7A3 cho biết: “Tùy từng môn em được thực hành các nội dung, như môn Sinh học được tập trồng giá đỗ, môn Toán thì được thực hành cắt dán giấy để tính diện tích các khối hình…”.

Là đơn vị triển khai thành công chương trình giáo dục KNS cho học sinh, cô Nguyễn Thị Kim Hương, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Lạc Long Quân, quận 11, chia sẻ: “Muốn dạy KNS thành công thì phương pháp dạy phải đổi mới, kích thích nhu cầu tự tìm hiểu, tự học tập, khám phá môi trường xung quanh cho học sinh dưới nhiều hình thức, theo phương châm: Chơi mà học, học như chơi. Tuy vậy, KNS là quá trình rèn luyện lâu dài trong sự trưởng thành của học sinh nên cần có lộ trình phù hợp”.

Hơn 1,7 triệu học sinh tại TP Hồ Chí Minh đang bước vào năm học mới 2017-2018. Sở GD-ĐT đã có văn bản yêu cầu các trường học rà soát việc triển khai các quy định và kế hoạch thực hiện giáo dục KNS, hoạt động ngoài giờ cho học sinh. Sở đề nghị các trường cần chú trọng trang bị cho học sinh một số kỹ năng cần thiết như: Kỹ năng quản lý thời gian hiệu quả, điều chỉnh và quản lý cảm xúc, tự nhận thức và đánh giá bản thân, giao tiếp và ứng xử, hợp tác và chia sẻ, đối diện và ứng phó khó khăn trong cuộc sống… Các chủ đề giáo dục KNS phải được thiết kế lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và từng đối tượng học sinh. Các trường phải đẩy mạnh thành lập các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục-thể thao, câu lạc bộ sáng tạo… nhằm tạo môi trường vui chơi, sinh hoạt lành mạnh cho học sinh.

Thầy giáo Nguyễn Văn Hiếu, Phó giám đốc Sở GD-ĐT thành phố khẳng định, thực tế cho thấy các mô hình rèn kỹ năng cho học sinh giúp các em hình thành ý thức tích cực, trưởng thành hơn sau các trải nghiệm. Do đó, các trường lưu ý là giáo dục KNS phải được liên thông, dạy từ bậc mầm non, nối tiếp lên tiểu học, THCS, THPT... 

Bài và ảnh: HỒNG GIANG