Thay đổi cách thức thu gom rác thải

Theo ông Nguyễn Toàn Thắng, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP Hồ Chí Minh, mỗi ngày trên địa bàn thành phố thải ra hơn 8.300 tấn chất thải rắn. Nguồn thải này đang được Công ty Môi trường đô thị Thành phố và hơn 1.000 đơn vị thu gom rác dân lập thu gom, xử lý ở hai khu liên hợp xử lý chất thải tại huyện Bình Chánh và Củ Chi. Tuy nhiên, tại một số khu vực vẫn còn hiện tượng vứt chất thải rắn không đúng quy định ở khu vực công cộng, khu đất trống hoặc vứt rác bừa bãi xuống kênh, rạch gây ô nhiễm môi trường cục bộ.

Tại kỳ họp bất thường mới đây của Hội đồng nhân dân (HĐND) TP Hồ Chí Minh về chuyên đề “Công tác bảo vệ môi trường đô thị, khu dân cư và quản lý chất thải trên địa bàn thành phố”, phần lớn tham luận của đại biểu HĐND tập trung bàn về vấn đề xử lý rác thải trên địa bàn. Ông Nguyễn Mạnh Trí, đại biểu HĐND Thành phố cho rằng, việc phân loại rác tại nguồn được thực hiện từ lâu nhưng hiệu quả và mức ảnh hưởng sâu rộng đến người dân chưa cao. Do đó, cần tăng cường tuyên truyền và đưa vào hệ thống giáo dục đào tạo. Thành phố nên có mức giá hỗ trợ cho hộ gia đình phân loại rác tại nguồn tốt. Thành phố cũng cần đề ra chỉ tiêu tái chế rác thải để các nhà đầu tư và doanh nghiệp đầu tư chuyển đổi công nghệ.

leftcenterrightdel
Đồng chí Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP Hồ Chí Minh thăm, kiểm tra hoạt động của Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước. Ảnh: HOÀNG KIỆT 

Đồng tình với quan điểm này, đại biểu HĐND Nguyễn Thị Nga phân tích, việc phân loại rác tại nguồn thực hiện tốt sẽ tận dụng được 60% rác thải tái chế và giảm áp lực cho việc xử lý rác. Công tác này phải thực hiện trong khối trường học, các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp… sau đó mới triển khai thực hiện ở các hộ gia đình để tạo thói quen cho người dân. Bên cạnh đó, thành phố cũng cần có biện pháp chế tài các đơn vị thu gom, vận chuyển và xử lý rác không thực hiện đúng quy định và tính lộ trình, tiến tới bắt buộc bảo đảm yêu cầu an toàn và vệ sinh khi thu gom rác, chuyển đổi công cụ, phương tiện thu gom rác khép kín, bảo đảm vấn đề môi trường. 

Trên thực tế, công tác thu gom, vận chuyển rác thải hiện nay trải qua nhiều công đoạn khiến rác thải gây ô nhiễm môi trường. Vì vậy, cơ quan chức năng cần rút ngắn các bước thu gom và vận chuyển, bỏ bớt khâu trung gian ở bãi tập trung, trạm trung chuyển để bảo đảm vệ sinh môi trường. Thành phố đang có kế hoạch xây dựng thêm 26 trạm trung chuyển rác thải, cần tính toán đến khoảng cách trạm trung chuyển so với khu dân cư và không gây ô nhiễm môi trường. 

Hướng đến công nghệ hiện đại, tiên tiến

HĐND TP Hồ Chí Minh vừa thông qua Nghị quyết về công tác bảo vệ môi trường đô thị, khu dân cư và quản lý chất thải trên địa bàn thành phố. Theo đó, về công nghệ xử lý chất thải rắn sinh hoạt, sẽ xây dựng lộ trình cụ thể đến năm 2020, tỷ lệ tối đa lượng chất thải rắn thông thường sử dụng công nghệ chôn lấp hợp vệ sinh là 50%, đến năm 2025 còn 20%.

Hiện nay, ở thành phố, Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước (huyện Bình Chánh) tiếp nhận, xử lý khoảng 5.000 tấn rác/ngày, số lượng rác còn lại được chôn lấp, tái chế và làm phân compost tại các đơn vị thuộc Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tây Bắc (huyện Củ Chi). Định hướng chung thời gian tới, thành phố sẽ sử dụng công nghệ mới, hiện đại thay thế công nghệ chôn lấp, tiến hành rà soát quy hoạch chung và quy hoạch ngành về bảo vệ môi trường. 

Mới đây, bà Huỳnh Thị Lan Phương, Phó tổng Giám đốc Công ty TNHH  Xử lý chất thải Việt Nam (VWS) cho biết, VWS đã hoàn thành dự án nhà máy đốt rác có công suất 1.500 tấn rác/ngày và đang đợi thẩm duyệt của thành phố để triển khai xây dựng. Còn đại diện Công ty Trisun Green Energy Corporation (Ô-xtrây-li-a) cũng giới thiệu đến thành phố việc xử lý rác bằng công nghệ đốt-phát điện, công suất 1.000-2.000 tấn/ngày tại Khu liên hợp Phước Hiệp (Củ Chi). Một số doanh nghiệp khác như Vietstar, Tâm Sinh Nghĩa cũng giới thiệu các dự án với công nghệ hiện đại và đang hoàn tất một số thủ tục để trình thành phố xem xét. Đó là những tín hiệu tích cực cho việc nâng cao chất lượng xử lý rác thải của thành phố trong thời gian tới.

Theo đồng chí Lê Văn Khoa, Phó chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, thành phố luôn xác định phát triển kinh tế phải gắn với an sinh xã hội, bảo đảm môi trường. Từ nay đến năm 2020, thành phố tập trung chỉ đạo thực hiện công đoạn xử lý rác và chất thải rắn. Thành phố đã chọn 3 quận nội thành để thí điểm phân cấp việc quét dọn rác trên các tuyến đường. UBND Thành phố cũng chỉ đạo các đơn vị liên quan triển khai mô hình thùng rác công cộng và phương tiện vận chuyển rác thích hợp để hỗ trợ hiệu quả cho lực lượng thu gom rác dân lập và nghiên cứu chính sách hỗ trợ lực lượng này. Bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh việc phân nguồn rác tại nguồn ở các khu dân cư, Ban quản lý các Khu công nghiệp, khu chế xuất cũng cần giám sát việc phân loại nguồn rác, nhất là nguồn rác thải công nghiệp, rác thải nguy hại. Thành phố khuyến khích và kêu gọi các nhà đầu tư trong và ngoài nước đầu tư xây dựng nhà máy xử lý chất thải áp dụng công nghệ mới, hiện đại, ít phát thải.

HỒNG GIANG